Kuantum teknolojileri, yapay zekâ ve ileri bilimsel araştırmaların hızla geliştiği günümüzde, bu dönüşümün merkezinde yer alan kadın bilim insanlarının görünürlüğünü artırmak ve yeni nesillere ilham vermek büyük önem taşımaktadır. Bu amaçla QTürkiye ttarafından, Dünya Kadınlar Günü kapsamında düzenlenen “QWomen – Kuantumda Kadınlar Zirvesi”, akademi, sektör ve genç araştırmacıları bir araya getiren çok disiplinli bir buluşma olarak gerçekleştirildi. Kuantum biliminden teknoloji girişimciliğine uzanan geniş bir perspektifte gerçekleşen etkinlikte, alanında uzman konuşmacılar deneyimlerini paylaşırken; kadınların bilim, teknoloji ve girişimcilik ekosistemindeki rolü, karşılaşılan engeller ve geleceğe dair fırsatlar kapsamlı biçimde ele alındı. Gün boyunca gerçekleştirilen konuşmalar ve paneller, kuantum teknolojilerinin gelişiminde kadınların katkısını görünür kılarken, genç araştırmacılar için de ilham verici bir platform oluşturdu.
Etkinliğin açılış konuşmaları kapsamında söz alan Şevval Tufan, katılımcıları selamlayarak Dünya Kadınlar Günü’nün bilim ve teknoloji alanındaki anlamına değindi. Konuşmasında özellikle kadınların bilimsel üretim süreçlerinde daha görünür olması, genç kadınların araştırma alanlarına yönlendirilmesi ve dayanışma ağlarının güçlendirilmesinin önemini vurguladı. Kuantum teknolojileri gibi hızla gelişen alanlarda kadınların aktif rol almasının yalnızca bireysel başarılar açısından değil, aynı zamanda bilimsel çeşitlilik ve yenilik üretimi açısından da büyük katkı sağlayacağını ifade etti. Açılış konuşması, gün boyunca gerçekleştirilecek konuşma ve paneller için ilham verici bir çerçeve sunarak etkinliğin amacını ve ruhunu katılımcılarla paylaştı.
Turkey platformu hakkında bilgilendirici açılış konuşması ise Kuantum Marmara Kulübü’nden fizik bölümü öğrencisi Aslı Bilge Cengiz tarafından gerçekleştirildi. Aslı Tuncer konuşmasında, Türkiye’de kuantum ekosistemini güçlendirmeyi hedefleyen QTürkiye’nin kuruluş amacı ve bugüne kadar yürüttüğü faaliyetler hakkında katılımcılara kapsamlı bir çerçeve sundu. QTürkiye’nin düzenlediği eğitim programları, çalıştaylar, paneller ve topluluk buluşmaları aracılığıyla akademi, sektör ve öğrenci toplulukları arasında güçlü bir iletişim ağı kurmayı hedeflediğini vurguladı. Ayrıca kuantum teknolojilerinin Türkiye’de daha geniş bir kitle tarafından anlaşılması ve genç araştırmacıların bu alana yönlendirilmesi için yürütülen çalışmaların önemine değindi.
Etkinliğin ilk konuşmacısı olan Dr. Aslı Tuncer, konuşmasında hem yürüttüğü bilimsel çalışmalardan hem de akademik hayat ile aile yaşamını birlikte yürütmenin getirdiği deneyimlerden bahsetti. Disiplinler arası çalışmalarıyla dikkat çeken Tuncer, kuantum teknolojileri, fizik ve ilgili araştırma alanlarında yürüttüğü çalışmalar hakkında katılımcılara kısa bir çerçeve sundu. Konuşmasının bir bölümünde ise bir anne olarak akademik üretimi sürdürmenin zorluklarına ve bu süreçte disiplinli çalışmanın önemine değinerek özellikle genç araştırmacılara ilham veren deneyimlerini paylaştı. Bu yönüyle konuşma, bilimsel üretim ile yaşam dengesi arasında kurulan güçlü bağın önemini vurgulayan samimi ve motive edici bir içerik sundu.
Etkinliğin ilk paneli olan “Akademi” paneli, Dr. Saba Arife Bozpolat moderatörlüğünde gerçekleştirildi. Panelde Dr. Gaye Defne Ceyhan, Dr. Elif Yunt ve Dr. Özlem Bayal akademik kariyer yolculuklarını ve kuantum teknolojileri ile ilişkili araştırma alanlarında edindikleri deneyimleri katılımcılarla paylaştı. Konuşmacılar, akademide kadın araştırmacıların karşılaştığı zorluklar, disiplinler arası çalışmaların önemi ve genç araştırmacıların bilimsel üretime nasıl daha güçlü katılabilecekleri üzerine görüşlerini aktardılar. Panel boyunca özellikle kuantum teknolojileri gibi hızla gelişen alanlarda kadın araştırmacıların görünürlüğünün artmasının bilimsel ekosistemin gelişimine sağlayacağı katkı vurgulandı.
Etkinlik kapsamında konuşma yapan Boğaziçi Üniversitesi’nden Dr. Öğretim Üyesi Dr. Gaye Defne Ceyhan, kuantum teknolojileri alanındaki çalışmalarının yanı sıra bilim eğitiminin yaygınlaştırılmasına yönelik yürüttükleri projeler hakkında bilgi verdi. Konuşmasında özellikle TÜBİTAK destekli “Quantum Technologies Training for Teachers” projesinden bahsederek, kuantum teknolojilerinin yalnızca araştırma laboratuvarlarında değil, eğitim ekosisteminde de daha erken aşamalarda tanıtılmasının önemine dikkat çekti. Dr. Gaye Defne Ceyhan konuşmasında, kuantum teknolojilerinin eğitim sistemine entegrasyonuna yönelik yaklaşımları ele aldı. Sunumunda özellikle kuantum kavramlarının tamamen yeni bir ders olarak eklenmesi yerine, fizik, matematik, kimya ve bilgisayar bilimi derslerinin içerisine modüller halinde entegre edilmesi fikrini vurguladı. Bu yaklaşımın, kuantum teknolojileri konusunda erken yaşlarda farkındalık oluşturulmasına ve öğrencilerin disiplinler arası düşünme becerilerinin gelişmesine katkı sağlayacağını ifade etti.
Etkinliğin dikkat çekici oturumlarından biri olan “Gençler” paneli, Zeliha Dursun Geçgil moderatörlüğünde gerçekleştirildi. Panelde Buket Atalay, Hatice Boyar, Betül Gül ve Rana Ahsen genç araştırmacılar ve öğrenciler olarak kendi akademik yolculuklarını, kuantum teknolojilerine duydukları ilgi ve bu alanda karşılaştıkları deneyimleri katılımcılarla paylaştılar. Panel boyunca oluşan samimi ve etkileşimli atmosfer, genç araştırmacıların bakış açılarını doğrudan dinleme fırsatı sunarak etkinliğe canlılık kattı. Moderatör Zeliha Dursun Geçgil’in yönelttiği yaratıcı ve düşündürücü sorular ise panelistlerin deneyimlerini daha akıcı ve keyifli bir şekilde aktarmasına olanak sağladı. Bu yönüyle panel, hem bilgilendirici hem de dinleyiciler açısından oldukça dinamik ve ilham verici bir oturum olarak öne çıktı.
Etkinlik kapsamında, QTürkiye bünyesinde faaliyet gösteren QSB topluluklarından Kuantum Marmara Kulübü de kısa bir tanıtım konuşması kulüp üyelerinden Alperen Batırer gerçekleştirdi. Konuşmada kulübün kuruluş amacı, yürüttüğü faaliyetler ve öğrencilere yönelik düzenlediği eğitim, etkinlik ve topluluk çalışmaları hakkında bilgi verildi. Özellikle kuantum teknolojileri alanında farkındalık oluşturmayı hedefleyen çalışmaların çeşitliliği ve sürekliliği, kulübün ne kadar aktif ve üretken bir öğrenci topluluğu olduğunu açıkça ortaya koydu. Kuantum Marmara’nın gerçekleştirdiği etkinlikler ve oluşturduğu işbirliği ortamı, gençlerin kuantum teknolojileri ekosistemine dahil olmaları açısından önemli bir rol üstlendiğini gösterdi.
Etkinliğin öğleden sonraki oturumunda gerçekleştirilen “Sektör” paneli, Dr. Yasemin Poyraz Koçak moderatörlüğünde düzenlendi. Panelde genç girişimci Karya Ellibeş, Tübitak UME’den Doç. Dr. Ayşe Gökçe Özbay ve hem Algortimiq şirketinde hem de Sabancı Üniversitesi’nde çalışan Dr. Özlem Salehi Köken, kuantum teknolojilerinin endüstri ve girişimcilik ekosistemi içindeki yeri üzerine deneyimlerini paylaştılar. Konuşmacılar, akademide geliştirilen bilgi birikiminin sektörle buluşmasının önemi, kuantum teknolojilerinin gelecekte oluşturabileceği yeni iş alanları ve bu dönüşüm sürecinde kadınların üstlenebileceği roller üzerine değerlendirmelerde bulundu. Panel boyunca özellikle disiplinler arası iş birliklerinin ve güçlü araştırma–sanayi bağlantılarının kuantum teknolojilerinin gelişimi için kritik olduğu vurgulandı. Bu yönüyle sektör paneli, katılımcılara hem mevcut ekosistem hakkında önemli bir perspektif sunmuş hem de geleceğe yönelik fırsat alanlarını ortaya koymuştur.
Etkinliğin bir diğer konuşmacısı olan Manisa İl Milli Eğitim Müdürlüğü’nde görev yapmakta olan Dr. Gönül Altay, sunumunda doktora çalışması kapsamında yürüttüğü araştırmaları katılımcılarla paylaştı. Quantum Natural Language Processing (QNLP) alanına odaklanan Altay, kuantum hesaplamanın doğal dil işleme problemlerine getirebileceği yeni yaklaşımlar ve potansiyel avantajlar üzerine bilgi verdi. Konuşmasında, kuantum algoritmalarının dilin yapısal ve anlamsal ilişkilerini modellemede sunduğu olanaklara değinerek, kuantum teknolojilerinin gelecekte yapay zekâ ve dil işleme alanlarında önemli katkılar sağlayabileceğini vurguladı. Bu yönüyle sunum, kuantum teknolojilerinin disiplinlerarası uygulama alanlarına dair dikkat çekici bir perspektif sundu.
Etkinliğin son oturumu olan “Cam Tavan” paneli, Hypatia Bilim platformundan Nurcan Seven moderatörlüğünde gerçekleştirildi. Panelde Prof. Dr. Ayşe Derya Kahraman ve genç girişimci Karya Ellibeş, kariyer yolculukları boyunca karşılaştıkları deneyimleri katılımcılarla paylaştı. Prof. Dr. Ayşe Derya Kahraman konuşmasında, akademik ve profesyonel yaşamında birçok farklı alanda aktif rol aldığını vurgulayarak, bu noktaya gelinceye kadar karşısına çıkan görünmez engelleri ve “cam tavan” olarak nitelendirilen yapısal zorlukları anlattı.
Panelde söz alan Karya Ellibeş ise genç bir girişimci olarak teknoloji ekosisteminde yer almanın getirdiği fırsatların yanı sıra karşılaştığı zorluklara değindi. Özellikle girişimcilik sürecinde karşılaştığı engeller karşısında geliştirdiği stratejileri ve bu süreçte edindiği deneyimleri paylaşarak genç katılımcılara önemli öneriler sundu. Panel, farklı kariyer aşamalarındaki kadınların deneyimlerini bir araya getirerek, bilim ve teknoloji alanında daha kapsayıcı ve destekleyici bir ekosistemin önemine dikkat çekti.
Yazar: Yasemin Poyraz Koçak
